136 ವರ್ಷಗಳ ಜಲ ವಿವಾದ - ಮುಗಿಯದ ಕಾವೇರಿ ಕದನ!

•   Sat, Aug 01 2026 12:20:14 PM



• ಬೆಂಗಳೂರು, ಆ. 01 (DaijiworldNews/TA): ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು ನಡುವಿನ ಕಾವೇರಿ ನದಿ ನೀರಿನ ಹಂಚಿಕೆ ವಿವಾದ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಭುಗಿಲೆದ್ದಿದೆ. ಕಾವೇರಿ ನೀರು ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಮಿತಿ ಕರ್ನಾಟಕವು ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ 15 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರತಿದಿನ 3,500 ಕ್ಯೂಸೆಕ್ ನೀರು ಹರಿಸುವಂತೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ಕೊರತೆ, ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಹಾಗೂ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಅಭಾವದ ನಡುವೆಯೇ ನೀರು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿರುವುದು ಹೊಸ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಈ ವಿವಾದ ಇತ್ತೀಚಿನದ್ದಲ್ಲ. ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು ನಡುವಿನ ಕಾವೇರಿ ನೀರಿನ ಹಂಚಿಕೆ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ 136 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ.

  

  1892ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ವಿವಾದ : ಕಾವೇರಿ ನೀರಿನ ಹಂಚಿಕೆ ವಿವಾದವು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಆಗಿನ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ (ಈಗಿನ ಕರ್ನಾಟಕ) ಹಾಗೂ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ (ಈಗಿನ ತಮಿಳುನಾಡು) ನಡುವೆ 1892ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಒಪ್ಪಂದ ನಡೆದಿತ್ತು. ಮೈಸೂರು ಹೊಸ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬ ಷರತ್ತು ವಿಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

  ಕೆಆರ್‌ಎಸ್ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿದ ಸಂಘರ್ಷ : 1910ರ ವೇಳೆಗೆ ಮೈಸೂರು ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ (ಕೆಆರ್‌ಎಸ್) ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಮುಂದಾದಾಗ ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು. ಬಳಿಕ 1924ರಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಮಹತ್ವದ ಒಪ್ಪಂದ ನಡೆಯಿತು. ಈ ಒಪ್ಪಂದದಂತೆ ಕೆಆರ್‌ಎಸ್ ಹಾಗೂ ಮೆಟ್ಟೂರು ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, ನೀರಿನ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆಗೆ ಕೆಲವು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು.

  1974ರ ಬಳಿಕ ಹೊಸ ಹಂತ : 1924ರ ಒಪ್ಪಂದದ 50 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿ 1974ರಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡ ಬಳಿಕ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೊಸ ಜಲಾಶಯಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಯಿತು. ತಮಿಳುನಾಡು ತನ್ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೀರಿನ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಮಾನ ಹಂಚಿಕೆ ಹಾಗೂ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿತು. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಳ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಬೇಡಿಕೆ, ಕೃಷಿ ವಿಸ್ತರಣೆ ಹಾಗೂ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯಿಂದ ವಿವಾದ ಮತ್ತಷ್ಟು ತೀವ್ರಗೊಂಡಿತು.

  1990ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣ ರಚನೆ : ಕಾವೇರಿ ಜಲ ವಿವಾದ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣ 1990ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಯಿತು. 1991ರಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಂತರ ಆದೇಶದಂತೆ ಕರ್ನಾಟಕವು ವರ್ಷಕ್ಕೆ 205 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರು ಬಿಡುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಆದೇಶದ ವಿರುದ್ಧ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ನಡೆದಿದ್ದವು.

  2007ರ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು : 2007ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ಒಟ್ಟು 740 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಿತು.
  ತಮಿಳುನಾಡು – 419 ಟಿಎಂಸಿ
  ಕರ್ನಾಟಕ – 270 ಟಿಎಂಸಿ
  ಕೇರಳ – 30 ಟಿಎಂಸಿ
  ಪುದುಚೇರಿ – 7 ಟಿಎಂಸಿ
  ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ – 14 ಟಿಎಂಸಿ

  2018ರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು : 2018ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 16ರಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿ, ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ನೀಡಬೇಕಿದ್ದ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು 192 ಟಿಎಂಸಿಯಿಂದ 177.25 ಟಿಎಂಸಿಗೆ ಇಳಿಸಿತು. ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ 14.75 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರು ನೀಡುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿತು. ಜೊತೆಗೆ ಕಾವೇರಿ ಜಲ ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ರಚಿಸುವಂತೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿತು.

  ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗುವ ಸಂಘರ್ಷ : ಕಾವೇರಿ ವಿವಾದವು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಮಳೆ ಕೊರತೆ ಎದುರಾದಾಗ ಮತ್ತೆ ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ತಮಿಳುನಾಡು ತನ್ನ ಕೃಷಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ನೀರಿನ ಪಾಲು ಕೇಳುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಮೇಕೆದಾಟು ಅಣೆಕಟ್ಟು ಯೋಜನೆಗೂ ತಮಿಳುನಾಡು ನಿರಂತರ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ವಿವಾದದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಉಭಯ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು, ರಾಜಕೀಯ ವಾಗ್ವಾದ, ಸಾರಿಗೆ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತತೆ ಹಾಗೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಿಂಸಾಚಾರವೂ ನಡೆದಿರುವ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ.

  ಈ ಬಾರಿಯ ಆದೇಶ ಏನು? : ಜುಲೈ 28, 2026ರಂದು ಕಾವೇರಿ ನೀರು ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಮಿತಿ ಕರ್ನಾಟಕವು 15 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರತಿದಿನ 3,500 ಕ್ಯೂಸೆಕ್ ನೀರನ್ನು ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಹರಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು 4 ರಿಂದ 4.5 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.

  ಆದರೆ, ಈ ಆದೇಶ ಹೊರಬೀಳುವ ವೇಳೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ಸುಮಾರು 35%ರಷ್ಟು ಕೊರತೆಯಿದ್ದು, ಕೊಡಗು ಸೇರಿದಂತೆ ಕಾವೇರಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹವೂ ಶೇಕಡಾ 50–55ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಇರುವುದರಿಂದ, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ಕಾವೇರಿ ಜಲ ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಮುಂದೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ.

  ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ವಾದದ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯ ಪೂರೈಸುವುದಾಗಿದ್ದು, ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿನ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡೇ ಮುಂದಿನ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ 136 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮುಂದುವರಿದಿರುವ ಕಾವೇರಿ ನೀರಿನ ವಿವಾದ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ.