ಗಜಪಡೆಯೇ ಗೆಳೆಯರು, ಕಾಡೇ ಬದುಕು - 500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಆನೆಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದ ಮಹಿಳೆ!

•   Tue, Sep 22 2026 12:24:00 PM



• ಅಸ್ಸಾಂ, ಸೆ.22 (DaijiworldNews/TA): ಆನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಡನಾಟ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರ ವೃತ್ತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಅದೇ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ಭಾರತದ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರೇ ಪರ್ಬತಿ ಬರುವಾ. ‘ಹಸ್ತಿ ಕನ್ಯಾ’ ಅಥವಾ ‘ಆನೆಯ ಮಗಳು’ ಎಂದೇ ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿರುವ ಅವರು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಆನೆ ಮಾವುತರಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

  

  1953ರ ಮಾರ್ಚ್ 14ರಂದು ಅಸ್ಸಾಂನ ಗೌರಿಪುರದ ರಾಜಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಪರ್ಬತಿ ಬರುವಾ, ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾವುತರ ನಡುವೆ ಬೆಳೆದವರು. ಇದೇ ಪರಿಸರ ಮುಂದೆ ಆನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಜೀವಮಾನದ ಬಾಂಧವ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಪರ್ಬತಿ ಬರುವಾ ಅವರು ಗೌರಿಪುರದ ಕೊನೆಯ ರಾಜಮನೆತನದವರಾದ ಪ್ರಕೃತಿಶ್ ಚಂದ್ರ ಬರುವಾ ಅವರ ಪುತ್ರಿ. ಅವರ ತಂದೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆನೆ ಹಿಡಿಯುವವರಾಗಿದ್ದು, ರಾಜಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 40 ಆನೆಗಳಿದ್ದವು. ಪರ್ಬತಿ ಬರುವಾ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರು ಕೇವಲ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಮತ್ತು 17 ದಿನಗಳ ಮಗುವಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ತಂದೆ ಅವರನ್ನು ಆನೆಯ ಮೇಲೆ ಕೂರಿಸಿದ್ದರು. ನಂತರ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಾಡಿಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾ, ಮಾವುತರ ಕೆಲಸವನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾ ಅವರು ಬೆಳೆದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಆನೆಗಳು ಅವರಿಗೆ ಕೇವಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಅವುಗಳ ನಡವಳಿಕೆ, ಸ್ವಭಾವ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅವರು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಕಲಿತರು.

  ಪರ್ಬತಿ ಬರುವಾ ನಂತರ ಗೌಹಾಟಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರೂ, ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಮಾತ್ರ ಆನೆಗಳೊಂದಿಗಿನ ಬದುಕಿನತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ಕೇವಲ 14ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಅಸ್ಸಾಂನ ಕೊಚುಗಾಂವ್ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಆನೆಯನ್ನು ಪಳಗಿಸಿದರು. ಇದಾದ ಬಳಿಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪುರುಷರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವಿದ್ದ ಮಾವುತರ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡರು. 1975ರಿಂದ 1978ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ‘ಮೇಳ ಶಿಕಾರ್’ ಎಂಬ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಸ್ಸಾಮೀಸ್ ವಿಧಾನ ಬಳಸಿ 14 ಕಾಡು ಆನೆಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪಳಗಿಸಿದರು. ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಆನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಲಾಸ್ಸೋಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕಾಡಾನೆಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ ಈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪರಿಣತಿ ಗಳಿಸಿದ್ದರು.

  ಅವರ ಕೆಲಸ ಅಸ್ಸಾಂಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಉತ್ತರ ಬಂಗಾಳದ ಜಲಪೈಗುರಿ ಮತ್ತು ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲೂ ಅವರು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಅವರು 500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಆನೆಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಸ್ಸಾಂ, ಕೇರಳ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಖಂಡ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಮಾವುತರು ಹಾಗೂ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಮಾನವ-ಆನೆ ಸಂಘರ್ಷದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. ಗಾಯಗೊಂಡ, ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೊಳಗಾದ ಅಥವಾ ಮಾನವ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ನುಗ್ಗಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲೂ ಅವರು ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು.

  ಪರ್ಬತಿ ಬರುವಾ ಅವರ ಅನುಭವ ಆನೆಗಳ ನಡವಳಿಕೆ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಅವರು ಆನೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ಹಲವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು ಮತ್ತು ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2001ರಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪಳಗಿಸಿದ ಏಷ್ಯನ್ ಆನೆಗಳ ಕುರಿತ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೆ, ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯೂನಿಯನ್ ಫಾರ್ ಕನ್ಸರ್ವೇಶನ್ ಆಫ್ ನೇಚರ್ (IUCN)ನ ಏಷ್ಯನ್ ಎಲಿಫೆಂಟ್ ಸ್ಪೆಷಲಿಸ್ಟ್ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆನೆಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಪರ್ಬತಿ ಬರುವಾ ಅವರಿಗೆ ಹಲವು ಗೌರವಗಳು ಲಭಿಸಿವೆ. 1989ರಲ್ಲಿ ಕಾಡು ಮತ್ತು ಸೆರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಆನೆಗಳ ಕಲ್ಯಾಣ ಹಾಗೂ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿನ ಅವರ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಗ್ಲೋಬಲ್ 500 ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆಯಿತು.

  2003ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂ ಸರ್ಕಾರವು ಆನೆಗಳೊಂದಿಗಿನ ಅವರ ಜೀವಮಾನದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಅಸ್ಸಾಂನ ಗೌರವ ಮುಖ್ಯ ಆನೆ ವಾರ್ಡನ್ ಆಗಿ ಅವರನ್ನು ಸನ್ಮಾನಿಸಿತು. ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದ ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಗೌರವಗಳೂ ಅವರಿಗೆ ಸಂದಿವೆ. 2023ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಅಸೋಮ್ ಗೌರವ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಅವರಿಗೆ ದೊರೆಯಿತು. 2024ರಲ್ಲಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು.

  ಆನೆಗಳತ್ತ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಪುಟ್ಟ ಹುಡುಗಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ನೂರಾರು ಆನೆಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದ ಪರಿಣಿತೆಯವರೆಗೆ ಪರ್ಬತಿ ಬರುವಾ ಅವರ ಪಯಣ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದದ್ದು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜ್ಞಾನ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಜೀವಮಾನದ ಸಮರ್ಪಣೆಯ ಮೂಲಕ ಅವರು ಪುರುಷ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ಮಾವುತರ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ತಮ್ಮದೇ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇಂದು ‘ಹಸ್ತಿ ಕನ್ಯಾ’ ಎಂದೇ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಪರ್ಬತಿ ಬರುವಾ ಅವರ ಜೀವನಕಥೆ ಆನೆ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಮಾನವ-ಆನೆ ಸಂಘರ್ಷ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಾವುತರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಅನುಭವದ ಮಹತ್ವದ ಮೇಲೂ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ.